Рубрыка: Водгукі ў СМІ

3-4 траўня адбылася ІІ Міжнародная канферэнцыя Інстытута “Палітычная сфера” “Аднаўленне Гісторыі…”

Аднаўленне гісторыі

3-4 траўня 2013 г. у Мінску ў амбасадзе Літвы адбылася ІІ Міжнародная канферэнцыя Інстытута “Палітычная сфера” Аднаўленне Гісторыі:  памяць і грамадства ў Цэнтральна-Ўсходняй Еўропе”У канферэнцыі прынялі ўдзел  каля 30 навукоўцаў з Беларусі, Літвы, Польшчы і Украіны, а таксама дзясяткі гасцей з нашай краіны і з замежжа.

У межах канферэнцыі адбыліся дзве публічныя дыскусіі.

3 траўня ў гатэлі “Crown Plaza ” прайшла публічная дыскусія “Кастусь Каліноўскі і паўстанне 1863-64 гадоў: канфлікт інтэрпрэтацый 150 гадоў пасля”.  Запрошаныя выступоўцы: Алесь Смалянчук (Беларусь), Дарус Сталюнас (Літва), Ян Шумскі (Польшча), Андрэй Ціхаміраў (Беларусь).

4 траўня пры ўдзеле навукоўцаў Алеся Краўцэвіча (Беларусь), Алега Дзярновіча (Беларусь), Дангіраса Мачуліса (Літва) і Русціса Камунтавічуса (Літва) у рэстарацыі “NEWMAN” прайшла публічная дыскусія  на тэму “Ці ёсць супярэчлівасць беларускай і літоўскай візіі гісторыі ВКЛ навуковай і палітычнай праблемай?”

Матэрыялы ў СМІ:

Аднаўленне гісторыі

У Мінску навукоўцы з Беларусі, Літвы, Украіны і Польшчы абмяркоўвалі праблему захавання гістарычнай памяці народаў Цэнтральнай і Усходняй Еўропы.

istpravda.ru 3 мая 2013 года ў амбасадзе Літоўскай рэспублікі ў Беларусі адбылася канферэнцыя “Аднаўленне Гісторыі: памяць і грамадства ў Цэнтральна-Ўсходняй Еўропе”. Яе арганізатарамі выступілі Інстытут “Палітычная сфера” (Літва-Беларусь), Універсітэт Вітаўта Вялікага (Літва), Польскі інстытут у Мінску (Беларусь), Інстытут Вялікага Княства Літоўскага (Літва), Лятучы ўніверсітэт (Беларусь).

http://www.istpravda.ru/bel/news/3266/

http://www.arche.by/by/page/reviews/14927

Паўстанне Каліноўскага: пра што спрэчка?

Зміцер Казлоўскі, ЕўраБеларусь

Розныя погляды на Паўстанне 1863-64 гг. і асобу Кастуся Каліноўскага ў беларускім грамадстве з’яўляюцца часткай дыскусіі хутчэй пра сучасную і будучую Беларусь, чым пра ейную гісторыю.

Такую думку выказаў доктар гістарычных навук Алесь Смалянчук падчас публічнай дыскусіі «Кастусь Каліноўскі і паўстанне 1863-64 гадоў: канфлікт інтэрпрэтацый 150 гадоў пасля».

Разам з тым, гісторык лічыць, што канфлікт вакол паўстання можа быць карысны, бо ён дазваляе задумацца пра асобу Каліноўскага. “У пэўны момант мы збудавалі манумент Кастусю Каліноўскаму, як нацыянальнаму герою №1, пакалі побач кветкі і адышлі ўбок. А дыскусіі, якія пачаліся не зараз, а ішлі яшчэ ў 20-ягады мінулага стагоддзя, дазваляюць навукова задумацца, наколькі добра мы ведаем гэтага чалавека”,- заўважыў Алесь Смалянчук.

http://fly-uni.org/akademichnyya-padzei/pa-slyadax-dyskusii-2.html
Відэазапіс дыскусіі: Кастусь Каліноўскі і паўстанне 1863-64 гадоў: канфлікт інтэрпрэтацый 150 гадоў пасля

Удзельнікі: доктар гістарычных навук Алесь Смалянчук (Інстытут славістыкі Польскай акадэміі навук), доктар гісторыі Дарус Сталюнас (Інстытут гісторыі Літвы), доктар гісторыі Ян Шумскі (Інстытут гісторыі навукі Польскай акадэміі навук), Андрэй Ціхаміраў (Інстытут гісторыі навукі Польскай акадэміі навук).

http://fly-uni.org/akademichnyya-padzei/publichnaya-dyskusiya-lyatuchaga-%D1%9Eniversiteta-videazapis-2.html

У Мінску прайшла дыскусія “Кастусь Каліноўскі: канфлікт інтэрпрэтацый 150 гадоў пасля”

Няўтульным, залеўным вечарам 3 мая утульная зала раскошнага гатэля Crowne Plaza змясціла самую разнастайную публіку: выкладчыкі, юрысты, пенсіянеры і, галоўнае, шмат моладзі.

У дыскусіі бралі ўдзел выбітныя беларускія і літоўскія гісторыкі. Гэта Алесь Смалянчук — доктар гістарычных навук, прафесар Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта, Дарус Сталюнас — намеснік дырэктара Інстытута літоўскай гісторыі; Андрэй Ціхаміраў і Ян Шумскі — абодва з Інстытута гісторыі Польскай акадэміі навук.

150 год таму на землях былой Рэчы Паспалітай распачалося паўстанне.

http://nn.by/?c=ar&i=109227

Дариус Сталюнас: «Между беларусскими и литовскими историками нет закрытых тем» (інтэрв’ю парталу Новая Еўропа)

Известный литовский историк, заместитель директора Института истории Литвы, Дариус Сталюнас в интервью «Новай Еўропе» рассказывает о работе историка в Литве, популярных темах исторических исследований и своих впечатлениях от контактов с беларусскими историками. Дариус Сталюнас был участником прошедшей 3–4 мая 2013 года в Минске конференции «Аднаўленне гісторыі: памяць і грамадства ў Цэнтральна-Усходняй Еўропе», организованной Институтом политических исследований «Палітычная сфера».
http://n-europe.eu/article/2013/05/06/darius_stalyunas_mezhdu_belarusskimi_i_litovskimi_istorikami_net_zakrytykh_tem

«Літоўцы ўсіх б’юць, а беларусы сядзяць цывілізавана ў гальштуках»

4 мая ў Мінску адбылася публічная дыскусія «Ці ёсць супярэчлівасць беларускай і літоўскай візіі гісторыі ВКЛ навуковай і палітычнай праблемай?»

http://nn.by/?c=ar&i=109269

Удзельнікі міжнароднай гістарычнай канферэнцыі абмеркавалі тэндэнцыі фармавання нацыянальных рухаў і краёвай ідэі ў Беларусі і Літве ў XIX-XX стст.

11-12 траўня ў Амбасадзе Літоўскай Рэспублікі ў Мінску адбылася арганізаваная Інстытутам ВКЛ (Літва), Польскім інстытутам у Мінску і беларускім Інстытутам палітычных даследаванняў „Палiтычная сфера“ міжнародная навуковая гістарычная канферэнцыя “Нацыя, дзяржава, рэгіён: нацыянальныя рухі і краёвая ідэя ў Беларусі і Літве (канец XIX – пачатак XX стагоддзя)“. Падрабязней »

TUT.by: Литовское посольство на два дня стало «краевым»

Олег ГАЛКИН, фото Юлии ФИЛИПЧИК, TUT.BY

Международная научная конференция «Нация, государство, регион: национальные движения и краевая идея в Беларуси и Литве в конце XIX — начале XX веков» прошла в минском здании посольства Литовской Республики 11-12 мая. Историки из Беларуси, Польши и Литвы обсудили особенности нациообразовательных процессов в регионе Восточной Европы. Особое внимание на ней уделялось судьбе малоизвестной для широкого круга общественности краевой идеи или «краевости».

Конференцию посетили около 30 историков, которые специализируются на изучении белорусского, литовского и краевого движений. Среди них — директор Института исторических исследований Беларуси Алесь Смолянчук, руководитель кафедры истории государства и права Польши Гданьского университета Дариуш Шпопер, директор Института истории Литвы Римантас Микнис.

«Краевость» как феномен общественно-политической жизни возник во времена революции 1905-1907 гг. Сущностью ее идеологии было провозглашение приоритета интересов родного края перед интересами отдельных этносов и социальных групп. Шляхтич Роман Скирмунт, первым сформулировавший ее, писал так: «Мы должны работать ради добра всего края вместе с нашим литовским или русским народом, с которым мы составляем единую нацию». В краевой идеологии термин «нация» в Беларуси впервые вышел за границы этнического понимания и приобрел политическое содержание.

Родилась краевая идея в среде поляков белорусского и литовского происхождения и просуществовала до 1940 г. Ее предшественником считается самосознание польскоязычной литовско-белорусской аристократии, которая мечтала о восстановлении Речи Посполитой в границах 1772 г., исповедовала католичество и преклонялась перед польской культурой, однако в то же самое время была преисполнена местным патриотизмом. Такой взгляд на самих себя в конечном итоге выражался в формуле: «поляк по национальности, литвин (или русин) по происхождению».

Историки по-разному оценивают эту идеологию и ее влияние на общественно-политическую жизнь региона. По мнению одного из наиболее авторитетных исследователей «краевости» в Беларуси Алеся Смолянчука ее последователи внесли значительный вклад в умиротворение этнических и социальных конфликтов в Беларуси и Литве. Тем самым краевцы своей деятельностью закладывали традиции борьбы против идеологии этнического шовинизма. Причем их поражение он считает также поражением народов Литвы, Беларуси и Польши, поскольку конфронтация между ними облегчила империалистам разных стран и идеологий захват их земель.

«Сейчас я разрабатываю проблематику «краевости» межвоенного времени, — рассказал Смолянчук. — Если раньше я писал про начало XX в. — наиболее плодотворный для нее период, — то в настоящее время работаю над 20-30-ми годами. Это было время, особенно насыщенное межнациональными конфликтами, однако «краевцы» тогда еще присутствовали и старались как-то на них повлиять».  Далей>>>

Новы час: Краёвая ідэя і нацыянальныя рухі

14-05-2012 / АЛЯКСЕЙ ХАДЫКА

11–12 траўня ў Мінску прайшла Міжнародная навуковая канферэнцыя “Нацыя, дзяржава, рэгіён: нацыянальныя рухі і краёвая ідэя ў Беларусі і Літве (канец ХІХ — пачатак ХХ стагоддзя)”. Яе гасцінна прымала амбасада Літвы: навуковыя дыскусіі прайшлі ў Мінску, але як бы на замежнай тэрыторыі.
Удзел літоўскай дыпламатычнай місіі, разам з Польскім інстытутам і беларускім бокам, незалежным паліталагічным часопісам “Палітычная сфера”, забяспечыў прадстаўнічы ўдзел у форуме гасцей з Літвы і Польшчы. Варта пералічыць імёны ўдзельнікаў пленарнай сесіі, найбольш вядомых даследчыкаў “краёвага руху” пачатку ХХ ст. у беларуска-літоўскіх землях. Гэта беларус Алесь Смалянчук (ён прадстаўляў Інстытут славістыкі ПАН), Дарыюш Шпопер з Гданьску і Рымантас Мікніс з Вільні.

Краёвы рух, які сфармаваўся на землях Беларусі і Літвы ў часы рэвалюцыйнай актывізацыі 1905–1907 гадоў, прадметна вызначыў стрыжань дыскусіі на канферэнцыі. Сама краёвая ідэя, як спосаб упарадкавання палітычнага ладу земляў са шматнацыянальным насельніцтвам, несла ў сябе зерне, пачаткі пабудовы схем міждзяржаўных і міжэтнічных дачыненняў у складаным па сваім нацыянальна-гістарычным упарадкаванні рэгіёне. Як заўважыў мадэратар дыскусіі на канферэнцыі Уладзімір Мацкевіч, прыгадваючы думку філосафа Конрада Лорэнца — тое, што было, і тое, што павінна быць — розныя матэрыі. Але як не заўважыць “спадчыну краёвасці” ў прапановах па канструяванні балта-чарнаморскай садружнасці, якія вылучаліся беларускімі дэмакратычнымі сіламі на парадак дня пасля разыходжання ў 1991 годзе па сваіх дзяржаўных кватэрах былых заходніх рэспублік СССР? Чытаць далей>>>

Eurobelarus: Адкуль пайшлі беларусы і назва «Беларусь»

Паўліна Калтавічанка, ЕўраБеларусь

14.05.2012

У Мінску 11-12 траўня праходзіла Міжнародная навуковая канферэнцыя “Нацыя, дзяржава, рэгіён: Нацыянальныя рухі і краёвая ідэя ў Беларусі і Літве (канец XIX — пачатак XX стст)”. Яе ўдзельнікі падзяліліся вынікамі сваіх даследванняў, а таксама прапаноўвалі ідэі па еўрапейскай інтэграцыі Беларусі.

Адам Кіркор — літвінскі патрыёт “без нацыянальнасці”

Дактарант Ягелонскага універсітэта (Кракаў) Магдалена Фрончак у сваім дакладзе распавяла пра канцэпцыі беларускасці і летувійскасці выбітнага археолага, этнографа і гісторыка Адама Кіркора“Кіркор збіраў беларуска-літоўскія артыфакты, быў найважнейшым даследчыкам Віленшыны. І беларусы характарызцюць яго як беларуса, а летувійцы — як летувійца. Палякі ж лічаць Кіркора польскім патрыётам, палякам. Паўстае пытанне: кім ён быў насамрэч?”- адзначыла дактарантка.

Адам Кіркор нарадзіўся на Магілёўшчыне ў 1818 годзе і, магчыма, паходзіў з татараў, а ахрысцілі яго ў Рыма-каталіцкай царкве. Па словах Магдалены Фрончак, у бацькоўскім асяродзi дзеяча не размаўлялі ані па-польску, ані па-беларуску. “Верагодна, гэтыя мовы ён вывучыў ужо па пераездзе ў Вільню. Таксама няма ніводнага запісу Кіркора па-летувійску”, — зазначыла яна.

Тобок, дакладна вызначыць, якой нацыянальнасці Адам Кіркор, не выпадае. “Ён настойваў на тым, што з’яўляецца патрыётам Літвы. Патрыётам менавіта краю, а не канкрэтнага народа”, — удакладніла Магдалена Фрончак. Чытаць далей>>>

Радыё Свабода: Гісторык Алесь Смалянчук: «Беларусы не адставалі, хоць і ішлі за суседзямі»

11 траўня ў амбасадзе Літвы ў Беларусі распачалася міжнародная навуковая канфэрэнцыя «Нацыя, дзяржава, рэгіён: нацыянальныя рухі і краёвая ідэя ў Беларусі і Літве (канец ХІХ — пачатак ХХ стагодзьдзя)».

Іна Студзінская

Яе арганізатары — інстытут палітычных дасьледаваньняў «Палітычная сфэра» (Літва — Беларусь), Польскі інстытут у Менску, Інстытут Вялікага Княства Літоўскага і амбасада Літвы ў Беларусі.

Надзвычайны і паўнамоцны пасол Літвы ў Беларусі Эдмінас Багдонас на правах гаспадара адкрыў канфэрэнцыю:

«Я вас вітаю ў амбасадзе Літвы. Пераасэнсаваньне Беларусі. Ну супэр проста! Пераасэнсаваньне… Якое прыгожае слова! Гэта патрэбна паўсюль — калі нейкія праблемы насоўваюцца, і ў сям’і вельмі карысна пераасэнсаваньне, і на працы перазагрузка. Пераасэнсаваньне ў сто разоў больш прыгожа і больш інтэлігентна гучыць».

​​Дырэктар інстытуту палітычных дасьледаваньняў «Палітычная сфэра» Андрэй Казакевіч патлумачыў, чаму гісторыкі Беларусі, Літвы, Польшчы, Украіны і нават Італіі зацікавіліся менавіта гэтым пэрыядам — канец пазамінулага — пачатак мінулага стагодзьдзя:

«Гэта час нараджэньня сучасных нацыяў практычна: канец ХІХ — пачатак ХХ стагодзьдзя. Вось гэты пункт нараджэньня — ён шмат чаго вызначыў: тое, як разьвівалася гісторыя, як разьвіваліся народы на працягу ўсяго ХХ стагодзьдзя, і ў значнай ступені вызначае тое, што мы маем сёньня. Таму гэта я б разглядаў ня проста як гісторыю, а як тое, што мае сваё значэньне і для сучаснасьці». Чытаць далей>>>